Protocol
Wratten
terug naar medisch handelen - index
Datum laatste herziening
18-05-2018
terug naar protocollenindex
Eindverantwoordelijke
medewerkers

Doel: correct uitvoeren van behandeling wrat

Algemeen: Wratten worden veroorzaakt door een virus. Ze verdwijnen vrijwel altijd vanzelf, maar het kan wel maanden tot jaren duren. Behandeling kan plaatsvinden bij hinder van de wrat of om cosmetische redenen.

Organisatie:
  • Er is op de eerste woensdagmiddag van de maand wrattenspreekuur van 12.30 uur-13.00 uur
  • 1x per maand wordt de stikstofcontainer automatisch op de praktijk gevuld door:
Linde Gas Cryoservies BV, Postbus 78, 3100 AB Schiedam
Tel: 010-2461616 fax: 010-2461600

Beoordeling:
De meest voorkomende wratten zitten aan handen (verruca vulgaris = gewone wrat) en de voeten (verruca plantaris = voetwrat) of knieën. Wratten op deze plekken kunnen zelfstandig beoordeeld en behandeld worden door de assistente zonder tussenkomst van de arts. Wratten op andere lichaamsdelen worden eerst beoordeeld door de huisarts zoals voorhoofd, nek, kin, handrug en benen. De assistente behandelt geen bloedende, snel groeiende of zwerende wratten. Bij twijfel altijd de huisarts raadplegen.

Standaarden:
1. Arts is bereikbaar voor overleg.
2. De assistente behandelt geen bloedende, snel groeiende of zwerende wratten.
3. Wattenstaafjes worden slechts eenmaal in de vloeibare stikstof gedoopt en na contact met een wrat weggegooid.
4. Voetwratten, met veel eelt, kunnen eventueel voor bevriezing eerst voorbehandeld zijn met 40% salicyl in vaseline. De gezonde huid wordt beschermd d.m.v. pleister.
Optioneel: De verweekte wrat dagelijks afschuren / vijlen.

Benodigdheden voor wrat aanstippen met stikstof:
1. Container met vloeibare stikstof
2. Wattendragers
3. Witte watten
4. Zn. mesje (voor het verwijderen van eelt)
5. Spreekkamer met stoel, onderzoekbank en werkplek / computer

Werkwijze:
  1. Leg uit wat het doel van de behandeling is en wat je gaat doen. Vertel ook dat de behandeling pijnlijk is ( ook tijdje na behandeling ) en dat soms twee of drie keer bevriezen nodig is. Bij kinderen bevries je meestal een keer.
  2. Bij dikke wratten eventueel eerst deel verwijderen met een mesje.
  3. Maak 1 of 2 wattenstaafjes waarvan de punt ongeveer de grootte heeft van het oppervlak van de wrat.
  4. Doop een wattenstaafje gedurende enkele seconden in vloeibare stikstof.
  5. Zet het dampende wattenstaafje recht op de wrat. Hierbij ontstaat een licht sissend geluid.
  6. Het wattenstaafje zolang op de wrat houden tot ca. 2-3 mm van de huid rond de wrat wit wordt (meestal na 10 – 15 seconden).
  7. Haal het wattenstaafje weg en laat wrat ontdooien. De wrat wordt dan weer normaal van kleur.
  8. Met tweede (schone) wattenstaafje procedure herhalen bij volwassenen.
  9. Vertel dat de wrat blauw tot zwart kan verkleuren en dat er een blaar onder kan ontstaan en dat de blaar zo lang mogelijk intact moet blijven. Na een dag of 10 valt de wrat er af en is meestal de huid genezen.
  10. Instrueer patiënt dat indien de blaar kapot gaat of er na het afvallen van de wrat een wondje achterblijft er betadine op het wondje aangebracht mag worden en daarna afdekken met pleister.
  11. Indien na 2-4 weken de wrat niet is verdwenen, dan procedure herhalen op het volgende wrattenspreekuur (maximaal 6x). Voorafgaand aan de behandeling kan de patiënt (of ouder) zoveel mogelijk huidlagen van de wrat proberen te verwijderen met een eeltvijl of puimsteen.
  12. Geef kinderen eventueel een aardigheidje als troost.
  13. Noteer behandeling in HIS met beschrijving van plaats en aantal wratten. In computer behandeling vermelden met ICPC code (S03.00 wratten)
  14. Leg verrichting vast in HIS declareer consult en materiaal stikstof (STI).

Behandeling van voetwratten met salicylzuurzalf 40%, gevolgd door bevriezen met stikstof
Zelfbehandeling met salicylzuurzalf
  1. Instrueer de patiënt hoe zelf te behandelen; verwijs naar Thuisarts Voetwratten Behandelen:
  2. Bescherm de huid rondom de wrat met leukotape of viltring met een gat ter grootte van de wrat. (te verkrijgen bij de drogist)
  3. Breng salicylzuurzalf aan op de wrat (in de (vilt)ring)en plak een stukje tape over wrat en viltring.
  4. Als alternatief kan gekozen worden voor een likdoornpleister met salicylzuur (verkrijgbaar bij drogist).
  5. Na een nacht of een dag de pleisters verwijderen en de verweekte huid met een bot aardappelmesje, pincet, vijl, rasp of puimsteen verwijderen. Dit dagelijks doen; bij teveel irritatie even stoppen.
  6. Als de eeltlaag voldoende verwijderd is kan de wrat met stikstof worden behandeld.

Instructies t.a.v. salicylzalf

  • Verweking licht: R/collodium ad verrucas 20 ml (=salicylzuurzalf 20%), 1-2dd op wrat gedurende 3-4 weken óf R/duofilm applicatie 15 ml (=salicylzuur 16,7% in melkzuur, iets minder sterk dan collodium ad verrucas) 1dd enkele druppels op wrat gedurende 3-4 weken.
    • bij kleine, niet te dikke wrat
    • Minder pijnlijk dan stikstof behandeling, dus prettiger bij kleine kinderen
    • minimaal 12 weken volhouden en dagelijks opsmeren. Na enkele dgn losgeweekte huid eraf vijlen.

  • Verweking sterk: R/ Ac. Salicyl 40% in vaseline album ad 20, 1dd op wrat gedurende 3-4 weken. Omgevende huid afplakken door leukotape met gaatje, waarover weer leukotape; dagelijks afgeweekte materiaal verwijderen( zie punt 5 zelfbehandeling salicylzuurzalf) is meest effectieve methode.
Bij pijn van de huid rondom de wrat 1-3 dagen stoppen.
    • zeer dikke of diepe wratten ( vaak voetzolen)
    • Voor stikstof behandeling 5 dagen voorbehandelen met R/ Ac. Salicyl 40% (zie zelfbehandeling salicylzuurzalf), van belang is dat patiënt met tape en al komt, daar snelle uitharding van hoornlaag optreedt. (Bij uitschrijven recept patiënt hierover informeren)
    • minimaal 12 weken volhouden en dagelijks opsmeren. Na enkele dagen losgeweekte huid eraf vijlen.


Eventuele zelfzorgadviezen die gegeven kunnen worden aan de patiënt:

  • Aanstippen met salicylzuurzalf, de omliggende huid beschermen met viltring (zoals hierboven beschreven).
  • Duct tape
  • Stinkende Gouwe
  • Formule W